Kategori: Makaleler

Muallim Naci ve Ekonomi: Kaynakların Kıtlığı ve Seçimlerin Sonuçları Üzerine Bir İnceleme Hayat, her anında kararlar almamızı gerektiren, kaynakların kıt olduğu bir dünyadır. Her seçim, başka bir fırsattan vazgeçmeyi beraberinde getirir; bu, ekonomi biliminin temel ilkelerinden biridir. İnsanlar, kişisel ve toplumsal düzeyde yaptıkları seçimlerle, kaynaklarını en verimli şekilde kullanma yolunda adımlar atar. Ancak bu seçimler, bazen sadece maddi değil, kültürel ve toplumsal düzeyde de büyük etkiler yaratır. Osmanlı dönemi edebiyatının önemli isimlerinden biri olan Muallim Naci, yazdığı eserlerle dönemin eğitim ve kültür anlayışını şekillendiren bir figürdür. Ancak Muallim Naci’nin savunduğu idealler, ekonomik düzeyde de geniş bir analiz alanı yaratabilir. “Muallim…

Kanarya Evde Ne Yenir? Psikolojik Bir Mercek Altında Hayatın her anında, çevremizdeki canlıların davranışlarını merak ederiz. Biz insanlar, diğer canlıların da duygusal ve bilişsel dünyalarının bir parçası olduğunu anlamak istiyoruz. Kanaryalar, evcil hayvanlar arasında sevilen kuşlardan biridir. Onları izlemek, şarkılarını dinlemek, renkli tüylerine bakmak bazen terapi gibi gelir. Ancak bir sorum var: Kanarya evde ne yer? Bu soruyu, sadece kanaryanın beslenme alışkanlıkları üzerinden değil, aynı zamanda bu alışkanlıkların ardındaki psikolojik süreçlerle ele almak istiyorum. Kanaryaların yediği şeyler, onların bilişsel, duygusal ve sosyal dünyalarını nasıl şekillendiriyor? Onların dünyasında nasıl bir denge var? Bazen bir kuşun davranışları, insanın içsel dünyasına dair ipuçları…

Geçmişin izlerini bugüne taşıyarak, toplumsal yapıları, ilişkileri ve değerleri daha iyi anlayabiliriz. Tarih, sadece bir zaman diliminde yaşanan olayları anlatmakla kalmaz, aynı zamanda o dönemdeki kimlik anlayışlarını, güç dinamiklerini ve toplumsal normları anlamamıza olanak sağlar. Bir kimliğin, resmi bir belge olarak kabul edilip edilmemesi, toplumun bu belgeye nasıl baktığı, onun ardında yatan toplumsal yapıları ve hukuk anlayışını anlamamıza yardımcı olur. Bu yazıda, askerî kimliklerin kimlik yerine geçip geçmediğini, tarihsel gelişim süreci ve toplumsal dönüşümleri ışığında inceleyeceğiz. Askerî Kimliklerin Tarihsel Süreçteki Yeri Askerî kimliklerin, tarihsel olarak askerlerin kimliklerini tanımlayan ve devletin verdiği bir yetkiyi temsil eden belgeler olarak ortaya çıktığı söylenebilir.…

Şube Müdürü MEB Nasıl Olunur? Siyaset Bilimi Perspektifinden Bir İnceleme Güç, her zaman toplumların en karmaşık ve çok boyutlu yapı taşlarından biri olmuştur. İktidar, bazen sınıflar arasındaki doğrudan mücadelede, bazen de görünmeyen ve sinsi bir biçimde toplumun kurumları aracılığıyla yerleşir. Şube müdürü gibi bir pozisyonun nasıl elde edildiği sorusu, sadece kişisel bir kariyer sorusu olmanın ötesinde, bu gücün işleyişi, toplumda belirli bir düzene katkısı ve iktidarın yeniden üretilmesiyle doğrudan ilgilidir. Bu yazı, bir şube müdürünün kariyer yolculuğunu, siyasal bir analizle ele alacak; güç ilişkilerinin, kurumların, ideolojilerin ve yurttaşlık kavramlarının bu pozisyonun oluşumundaki rolünü irdeleyecektir. Bireylerin iş dünyasında, kamusal alanda ya…

İnsan Sinirlenince Neden Kendine Vurur? Sosyolojik Bir Bakış Toplumun her bireyi, bazen öfkesini kontrol etmekte zorlanır; bu durum, yalnızca içsel bir gerilim değil, aynı zamanda toplumsal bir yansıma olarak da görülebilir. Birçok insanın yaşadığı bu öfke patlamaları, sıkça başkalarına yönelmeden, bireyin kendine zarar verme şeklinde ortaya çıkabilir. Peki, sinirli bir insanın kendisine zarar vermesi, sadece bireysel bir psikolojik durum mudur? Yoksa bu davranışın toplumsal, kültürel ve tarihsel bir temeli olabilir mi? Sinir anlarında kendine vurmanın anlamını çözmek, toplumsal yapıları, normları ve bireysel ilişkileri anlamak için önemli bir adım olabilir. Bazen bir iş yerinde, bazen evde ya da sosyal bir ortamda,…

1 Öğretim Nedir? Toplumsal Cinsiyet, Çeşitlilik ve Sosyal Adalet Perspektifinden Bir İnceleme İstanbul’da, her gün sabah işe giderken bir “felsefi an” yaşarım. Toplu taşıma araçlarında, çeşitli hayatlar, farklı dünyalar arasında geçerken, bir anda bu şehirde, bu toplumda, her şeyin aslında ne kadar da bağlantılı olduğunu düşünürüm. Hadi biraz açalım: 1 öğretim nedir? Başka bir deyişle, aynı okula giden, aynı derse giren, aynı dersi veren insanlar aslında aynı deneyimi mi yaşıyorlar? Eğitimin, toplumsal cinsiyet, çeşitlilik ve sosyal adalet gibi kavramlarla nasıl iç içe geçtiğini, sokakta, toplu taşımada, hatta iş yerinde gözlemlediğim örneklerle anlatmaya çalışacağım. 1 Öğretim Nedir? Kavramı Kısaca Açıklayalım 1…

Kültürümüzden Dua Örnekleri Nelerdir? Tarihsel Bir Perspektif Geçmişin derinliklerine baktığımızda, yalnızca tarihsel olayları değil, aynı zamanda o dönemin bireylerinin ve toplumlarının günlük yaşamlarına dair pek çok iz de buluruz. Bugün bizleri biz yapan değerler, ritüeller ve inançlar, çoğu zaman geçmişin derinliklerinden gelen birer yankıdır. Dua, belki de insanlık tarihinin her döneminde, hem bireysel hem de toplumsal olarak önemli bir yere sahip olmuştur. Ancak dua sadece bir ibadet şekli değil, aynı zamanda kültürün, düşüncelerin ve toplumsal değişimlerin bir yansımasıdır. Peki, tarihsel olarak bakıldığında kültürümüzden dua örnekleri nelerdir? Hangi dönemeçlerde dua anlayışımız şekillenmiş ve toplumsal değişimler nasıl bu anlamlı ritüelleri etkilemiştir? Bu…

Etik Kimin Eseri? Bir Pedagojik Bakış Giriş: Öğrenmenin Dönüştürücü Gücü Hepimiz, hayatın bir noktasında etikle ilgili sorularla karşılaşmışızdır. Ne doğru, ne yanlış? Hangi değerler toplumları bir arada tutar? Etik, aslında sadece felsefi bir kavram değil, tüm toplumları şekillendiren ve bireylerin yaşamlarında sürekli bir yer bulan bir güçtür. Ancak etik üzerine düşünmek, yalnızca doğru ve yanlış arasındaki çizgiyi keşfetmekle kalmaz; aynı zamanda bireylerin düşünsel gelişimlerini, değerlerini ve toplumsal sorumluluklarını da derinden etkiler. Öğrenmenin dönüştürücü gücü, bu bağlamda devreye girer. Eğitim, sadece bilgi aktarmakla kalmaz; aynı zamanda öğrencileri, dünyayı anlamaya ve etrafındaki etik soruları sorgulamaya teşvik eder. “Etik kimin eseri?” sorusu, aslında…

Ceylan Adıgüzel Kimdir? Bir Sosyolojik Perspektif Toplumun yapısı, bireylerin yaşamlarını nasıl şekillendirir? Bir insan, sadece kendi hikayesiyle mi var olur, yoksa o hikayeyi belirleyen daha büyük güçler var mıdır? Bireyin yaşadığı her an, toplumsal normlar, kültürel pratikler ve güç ilişkilerinin etkileşimiyle şekillenir. Bu yazıda, Ceylan Adıgüzel’in kimliğini, toplumsal bağlamda anlamaya çalışacağız. Ancak öncelikle, onun kim olduğunu anlamadan önce bu toplumsal yapıları ve bireylerin etkileşimlerini sorgulamamız gerekiyor. Ceylan Adıgüzel’in Biyografisi ve Toplumsal Konumu Ceylan Adıgüzel, Türkiye’nin kültürel ve toplumsal yapısının içerisinde kendine bir yer edinmiş bir figürdür. Kendisinin hikayesi, sadece bir bireyin başarıları ve mücadeleleriyle değil, aynı zamanda onun yaşadığı toplumun…

Akıl Yaşta Değil Baştadır: Bir Psikolojik İnceleme İnsan davranışlarının ardındaki psikolojik süreçlere her zaman ilgi duymuşumdur. Kimileri yaşının getirdiği deneyimle olgunlaşırken, kimileri de erken yaşlarda hayata dair derin bir anlayış geliştirebilir. Bu, nedenini bilmediğimiz ama fark ettiğimiz bir durum. Yaş, insanın akıl gücünü veya karar verme yetisini belirleyen bir faktör müdür? Akıl yaşta değil baştadır, diyen atasözü aslında bir tür düşünsel devrim gibi. İnsan zihninin esnekliği, duygusal zekâ ve sosyal etkileşim gibi faktörler, ne kadar yaşlandığınızdan bağımsız olarak zihinsel olgunluğunuzu şekillendiriyor olabilir. Bu yazıda, “Akıl yaşta değil baştadır” atasözünün psikolojik boyutlarını incelemeyi amaçlıyorum. Bunu yaparken, bilişsel, duygusal ve sosyal psikoloji…